RSS

Hadis Usûlü (Teysîru Mustalahi’l-Hadîs)

06 Ara

Hadis Usûlü (Teysîru Mustalahi’l-Hadîs), Tercüme: Cemal Ağırman, Sivas 1999, (Dilek Ofset Matbaacılık-Sivas).

 

Eserin en önemli özelliği, konuların, hadis kültürü çerçevesinde akla gelebilecek muhtemel her çeşit sorunun önce sorulup sonra da cevap verilmesi şeklinde işlenmiş olmasıdır. Öğretimde bu metodun son derece önemli ol­duğu herkesçe bilinmektedir.

Diğer bir özelliği, konular hakkında geniş bilgi edin­mek isteyenlerin başvurabilecekleri kaynak niteliğindeki eser isimlerine yer vermiş olmasıdır. Her bahsin sonunda konu ile ilgili en meşhur bir veya bir kaç eser, müellif adları ile birlikte yer almaktadır. Böylece hem konu hem literatür zenginliği açısından okuyucularda temel bir hadis kültürü oluşturmak hedeflendiği gözükmektedir.

Eserin diğer bir özelliği de, her konu ile ilgili bol bol hadis örneklerinin verilmiş olmasıdır.

 

Çevirenin Önsözü

 

Piyasada matbû pek çok Hadis Usûlü kitabı varken bizi böyle bir eseri tercüme etmeye sevk eden temel sebebin; eserin kapsamı, konuların işleniş tarzı ve sistematiği olduğunu söyleyebiliriz. Çünkü eserde detay bilgiden ziyade, Hadis Usûlünün bütün konuları hakkında özlü bir bilgi verilmektedir.

Ülkemizdeki Hadis Usûlü eserleri genelde ya İlâhiyât Fakültelerinin müfredat programları veya bağımsız bir şekilde bir bilim dalı disiplini çerçevesinde bilimsel gerekler dikkate alınarak hazırlandığı için daha ziyade belli kesimlere hitap etmektedirler. Bu nedenle doğal olarak bazılarında ders programı çerçevesinde verilebilecek en öncelikli bilgilerin aktarımı düşünüldüğü için muhteva oldukça sınırlı tutulurken, bazılarında da usûlü gereğince her konu hakkında doyurucu bilgi ve­rildiği için kapsamlı tutulmuştur.

Elinizdeki bu eser ikisinin ortasını bulma noktasında bize göre ol­dukça başarılı gözükmektedir. Yazarın da belirttiğine göre bu iki nok­tanın ortasını bulmak eserin oluşumunda etkin rol oynamıştır.

Eserin en önemli özelliği, konuların, hadis kültürü çerçevesinde akla gelebilecek muhtemel her çeşit sorunun önce sorulup sonra da ce­vap verilmesi şeklinde işlenmiş olmasıdır. Öğretimde bu metodun son derece önemli olduğu herkesçe bilinmektedir.

Diğer bir özelliği, konular hakkında geniş bilgi edinmek isteyen­lerin başvurabilecekleri kaynak niteliğindeki eser isimlerine yer vermiş olmasıdır. Her bahsin sonunda konu ile ilgili en meşhur bir veya bir kaç eser, müellif adları ile birlikte yer almaktadır. Böylece hem konu hem literatür zenginliği açısından okuyucularda temel bir hadis kültürü oluşturmak hedeflendiği gözükmektedir. Eserin diğer bir özelliği de, her konu ile ilgili bol bol hadis örneklerinin verilmiş olmasıdır.

Bütün bu güzelliklerin yanında eserde göze çarpan en büyük ek­siklik; verilen hadis örneklerinin yer aldığı kaynaklardaki yerlerinin modern hadis tekniklerine göre gösterilmemiş, ayrıca her konunun so­nunda verilen örnek eserlerin yazarlarının ve metin içinde geçen şahısların vefat tarihlerinin verilmemiş olmasıdır.

Tercümede bu eksiklikleri gidermeye çalıştık. Ancak bütün şahısların vefat tarihlerini vermek gibi bir yol izlemedik. Mesela, fazla bir fayda ummadığımız için, örnek sunulan hadislerin rivayet zincirle­rinde yer alan şahısların vefat tarihlerini vermedik; bunun dışında diğer bütün şahısların vefat tarihlerini vermeye çalıştık.

Dipnotları kısmen zenginleştirmeye çalıştık. Yazar referans gösterdiği yerlerde bile genelde “Buhârî” veya “Buhârî ve Müslim tahric etti” şeklinde yerini belirtmeksizin sadece bir veya iki kaynak ismini vermekle yetinmiştir. Biz bütün hadislerin yerlerini bulup Concordance’a uygun bir şekilde gösterdikten sonra şayet hadis başka kaynaklarda da yer alıyorsa kısmen onları da belirtmeye çalıştık.

Yazar muhtemelen ihtisar düşüncesiyle kitap müelliflerini, tanındıkları en kısa isimleri ile verdiği için zaman zaman hangi şahıs diye tereddüde düşülmektedir. Bu eksikliği ihtisar amacını bozmadan müelliflerin vefat tarihlerini vermek suretiyle şahısların belirginleşmesini sağlayarak giderdik. Ayrıca geniş bir “Karma Kelimeler İndeksi” ekle­yerek eserden daha kolay yararlanma imkânı sağlamaya çalıştık.

Eklediğimiz yeni dipnotlara çeviren notuyla işaret ettik. Vefat ta­rihlerinin ilki hicrî sonrası milâdî tarihi göstermektedir.

Eserin ders kitabı veya en azından yardımcı ders kitabı olabi­leceğini düşünerek dezavantaj ve zorluklarını yaşamakla beraber metne sadık kalmaya çalıştık.

Orijinal terimleri fazla zorlamak istemedik. Özellikle başlıklarda yer alan terimleri Türkçeleştirme yoluna gitmedik. Zira yazar başlığın hemen altında zaten terimleri açıklamaktadır. Zaman zaman metin dışı bazı açıklamaları dipnotta yapmaya çalıştık. İçindekiler kısmında yer alabilecek şekilde oldukça fazla ara başlıklar vardır. Esere özellik ka­zandıran da bu ara başlıklardır. Yazar bunların çoğunu soru şeklinde yapmıştır. Bizler, çok azı dışında bunların hemen hemen tümünü başlık şekline soktuk. Ancak yorucu ve sıkıcı olur düşüncesiyle bunları içindekiler kısmına yansıtmadık.

Muvaffakiyet Allah’tandır!

5 Ağustos 1999

Dr. Cemal AĞIRMAN

SİVAS

 ***

İ Ç İ N D E K İ L E R

 

İÇİNDEKİLER V – IX

KISALTMALAR11

ÇEVİRENİN ÖNSÖZÜ13

YAZARIN ÖNSÖZÜ15

KİTAPTAKİ YENİLİKLER18

 

G İ R İ Ş

HADîS USÛLÜ İLMİNİN DOĞUŞU VE BU SAHADA TELİF EDİLEN EN MEŞHUR ESERLER

   I. HADîS USÛLÜ İLMİNİN DOĞUŞU VE TARİHÎ GELİŞİMİ21

  II. HADîS USÛLÜ SAHASINDA TELİF EDİLEN EN MEŞHUR ESERLER22

III. ÖNCELİKLİ TARİFLER25

 

B İ R İ N C İ  B Ö L Ü M

H A B E R

I. BİZE ULAŞMASI AÇISINDAN HABERİN KISIMLARI.31

A. MÜTEVÂTİR HABER31

B. ÂHÂD HABER33

1. Meşhûr34

2. Azîz37

3. Garîb 38

II. KUVVET VE ZAYIFLIK AÇISINDAN ÂHÂD HABERİN KISIMLARI 41

A. MAKBÛL HABER 41

1. Makbûl Haberin Kısımları 41

a.Sahîh 41

b. Hasen 51

c. Sahîh li-Gayrihi 56

d. Hasen li-Gayrihi 56

e. Üstün Özellikli Makbul Âhâd Haber 57

2. Makbûl Haberin “Ma‘mûlun bih” ve “Gayr-i ma‘mûlun bih”e

Taksimi 58

a. Muhkem ve Muhtelifu’l-Hadis 59

b. Nâsih ve Mensûh Hadis 61

B. MERDÛD HABER 64

Giriş: Merdûd Haber ve Red Sebepleri 64

1. Zayıf Hadis 64

2. İsnadından Herhangi Bir Râvînin Düşmesi Sebebi İle Merdûd Olan Haber 67

a. Muallak 68

b. Mursel 70

c. Mu‘dal 73

d. Munkatı‘ 74

e. Mudelles 75

f. Mursel-Hafî 80

g. Mu‘an‘an ve Muennen 82

3. Râvînin Ta‘n Edilmesi Sebebi ile Merdûd Olan Haber84

a. Mevzû84

b. Metrûk88

c. Münker90

d. Ma‘rûf92

e. Mu‘allel92

f. Sika Râvîlere Muhalefet95

g. Müdrec96

h. Maklûb99

ı. Mezîd fî muttasıli’l-esânîd102

i. Muztarib103

j. Musahhaf105

k. Şâz ve Mahfûz108

l. Cehâletü’r-Râvî110

m. Bid’at113

n. Sû‘u’l-Hıfz114

III. MAKBÛL İLE MERDÛD ARASINDA MÜŞTEREK OLAN HABER115

A. KAYNAĞINA GÖRE HABERİN KISIMLARI115

1. Kudsî hadis115

2. Merfû‘116

3. Mevkûf.117

4. Maktû121

B. MAKBÛL İLE  MERDÛD ARASINDA MÜŞTEREK OLAN DİĞER HABER ÇEŞİTLERİ122

1. Müsned122

2. Muttasıl123

3. Ziyâdâtü’s-Sikât123

4. İ‘tibâr – Mütâbi‘ – Şâhid127

 

İ K İ N C İ  B Ö L Ü M

RİVÂYETİ KABUL EDİLENLERİN SIFATLARI VE, CERH VE TA’DÎL AÇISINDAN BUNUNLA İLGİLİ DURUMLAR

    I. RÂVÎ VE RÂVÎNİN KABUL ŞARTLARI133

  II. CERH VE TA’DÎL KİTAPLARI HAKKINDA GENEL

DÜŞÜNCELER138

III. CERH VE TA’DİLİN DERECELERİ.139

 

Ü Ç Ü N C Ü  B Ö L Ü M

RİVÂYET VE RİVÂYETİN ÂDÂBI, KEYFİYETİ VE ZAPTI

I.  RİVÂYET ZABTININ KEYFİYETİ VE TAHAMMÜL YOLLARI145

A. HADİSİ SEMA YOLUYLA ALMANIN KEYFİYETİ, TAHAMMÜLÜ VE ZABTI145

B. TAHAMMÜL YOLLARI VE EDÂ SÎĞALARI146

1. Semâ‘147

2. Kıraat147

3. İcâzet148

4. Münâvele150

5. Kitâbet150

6. İ’lâm151

7. Vasiyyet152

8. Vicâde152

C. HADÎSLERİN YAZILMASI, ZABTI VE TASNÎFİ153

D. HADİS RİVAYETİNİN KEYFİYETİ157

E. GARÎBU’L HADİS159

II. RİVAYETİN ÂDÂBI 160

A. MUHADDİSLERİN ÂDÂBI160

B. HADİS ÖĞRENCİSİNİN ÂDÂBI162

 

D Ö R D Ü N C Ü  B Ö L Ü M

İSNAD VE İSNADLA İLE İLGİLİ MESELELER

 I. İSNÂDIN İNCELİKLERİ167

A. ÂLÎ ve NÂZİL İSNÂD 167

B. MÜSELSEL170

C. RİVÂYETÜ’L-EKÂBİR ANİ’L-ESÂĞIR173

D. RİVÂYETÜ’L-ÂBÂ ANİ’L-EBNÂ175

E. RİVÂYETÜ’L-EBNÂ ANİ’L-ÂBÂ.175

F. MUDEBBEC VE RİVÂYETÜ’L-AKRÂN 176

G. SÂBIK ve LÂHİK 178

II. RÂVÎLERİ TANIMAK 179

A. SAHÂBE 179

B. TABİÎLER 182

C. KARDEŞ VE KIZ KARDEŞLER 184

D. MÜTTEFİK ve MÜFTERİK185

E. MU’TELİF VE MUHTELİF186

F. MÜTEŞABİH 188

G. MÜHMEL189

H. MÜBHEMLER190

İ. VUHDÂN 192

J. MUHTELİF İSİM VE SIFATLARLA ANILAN RÂVİLER 193

K. MUFREDÂT 193

L. KÜNYELERİYLE ŞÖHRET BULANLARIN İSİMLERİ194

M. LAKABLAR196

N. BABASINDAN BAŞKASINA NİSBET EDİLENLER 197

O. HAKİKİ OLMAYAN ARIZÎ NİSBELER 198

P. RÂVİLERİN TARİHÇELERİ 199

R. SİKALARDAN İHTİLAT EDENLER 201

S. RÂVî VE ÂLİMLERİN TABAKALARI 202

Ş. RÂVî VE ÂLİM OLAN MEVÂLÎLER 203

T. SİKA VE ZAYIF RÂVÎLER 204

U. RÂVîLERİN VATAN VE BELDELERİ 205

BİBLİYOGRAFYA 207

KARMA KELİME İNDEKSİ 209

***

 
2 Yorum

Yazan: Aralık 6, 2007 in Genel

 

2 responses to “Hadis Usûlü (Teysîru Mustalahi’l-Hadîs)

  1. sevde

    Ekim 29, 2012 at 10:25 am

    hocam bu kitabınızı nerden ve nasıl temin edebiliriz??

     
    • agirman

      Ocak 28, 2013 at 2:27 pm

      Baskısı bitmiş. Yakında yeni baskısı çıkacak. Selamlar.

       

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

 
%d blogcu bunu beğendi: